Challenge Polyfarmacie


Titel:               Een farmaceutische waakhond
Challenge:     Medicatie on off
Domein:         Gezondheid/ Psychiatrie/ Polyfarmacie


Achtergrond
Psychiatrische patiënten, vooral ouderen, hebben vaak een lange lijst met medicatie. Zeker mensen met een chronische psychiatrische aandoening gebruiken vaak levenslang medicatie. Dit kan één middel zijn, maar vaak is het een combinatie van meer middelen. Als een patiënt vijf of meer verschillende medicijnen gebruikt, wordt dat polyfarmacie genoemd. Psychiatrische patiënten zijn lichamelijk vaak ongezonder dan mensen zonder psychiatrische stoornis. Hierdoor ontvangen psychiatrische patiënten ook vaak medicijnen tegen lichamelijke aandoeningen, waardoor de lijst met medicijnen nog langer wordt.


Facts:

  • in de afgelopen 10-12 jaar is het aantal mensen vanaf 55 jaar en ouder, dat medicijnen kreeg voorgeschreven sterk toegenomen (cbs, statline, geneesmiddelen 2006-2016).
  • Middelen tegen een psychose staan erom bekend dat patiënten er overgewicht en een hoge bloeddruk van kunnen krijgen; en zo zijn er nog wel meer voorbeelden van ernstige bijwerkingen van medicatie.
  • Bij polyfarmacie is vaak sprake van interactie van medicatie en meer bijwerkingen wat kan leiden tot extra zorgkosten, zoals ziekenhuisopnames.
  • Met (relatieve) contra-indicaties van medicatie wordt niet altijd rekening gehouden. Zo kan een antidepressivum de clozapine-spiegels sterk doen veranderen, en wordt het gebruik van NSAIDs (bijvoorbeeld ibuprofen) ouderen ontraden, omdat dit slecht is voor de nieren.
  • Specialisten weten onderling vaak niet wat de ander voorschrijft.
  • Bij een lange lijst medicatie kunnen (gevaarlijke) interacties optreden, waardoor middelen minder goed werkzaam zijn of mensen last krijgen van veel bijwerkingen.
  • Niet elke arts vraagt elke keer naar bijwerkingen.
  • Zeker als mensen ouder worden, moet soms de dosering van medicatie worden aangepast.
  • Er is een schroom in het afbouwen van (onnodige) medicatie, zowel bij artsen, apothekers als patiënten zelf.


De lijst van medicatie groeit, terwijl er niemand gaat ‘blaffen’ of een bel laat rinkelen dat er sprake is van overdosering of schadelijke interacties.

  • Er bestaat een multidisciplinaire richtlijn polyfarmacie voor ouderen, een addendum voor de tweede lijn (2018) en een richtlijn medicatiebeoordeling van de Koninklijke Nederlandse Maatschappij ter Bevordering der Pharmacie.
  • Het blijkt in de klinische praktijk moeilijk om alle aanbevelingen uit de richtlijn goed te implementeren.
  • De communicatie en afstemming van de betrokken behandelaren rondom en met een patiënt is moeilijk sluitend te krijgen.


Kortom, het lukt maar niet om de toename van polyfarmacie te keren.


Te vaak gebruiken psychiatrische patiënten te veel en verkeerde medicatie. We zoeken een soort van waakhond die aanslaat bij verkeerd medicatiegebruik.

  • Hoe zorgen we ervoor dat patiënten, zeker oudere patiënten, niet worden ‘vergiftigd’ door alle voorgeschreven medicatie?
  • Hoe zorgen we ervoor dat de lijst medicijnen up to date is?
  • Hoe voorkomen we dat artsen van elkaar niet weten wat de ander voorschrijft of aan welke aandoeningen de patiënt precies lijdt?


In deze challenge zoeken wij naar innovatieve methodes om:

  1. Overzicht te genereren over medicatiegebruik
  2. Knelpunten op te sporen in de polyfarmacie.
  3. Faciliteren besluitvorming over het starten of staken van medicatie.


Een farmaceutische waakhond

  • Gaat blaffen wanneer medicatie verkeerd op elkaar inwerkt 
  • Zorgt dat medicatie beter werkt en er minder bijwerkingen ontstaan
  • Draagt ertoe bij dat de patiënt actiever en beweeglijker wordt en er minder complicaties ontstaan
  • Bespaart op de kosten van medicatie


Probleemstelling
Ontwikkel een aanpak en instrumentarium die ervoor gaat zorgen dat het aantal patienten met meervoudig medicijngebruik daalt. Verwerk in je oplossing zoveel mogelijk wensen en behoeften zoals hierboven beschreven staat.